Stevia

18 Jun
De laatste tijd wordt er veel reclame gemaakt voor producten met een nieuwe zoetstof, stevia. In het reclame-verhaal (“natuurlijk, calorieloos, gezond”) zit een kern van waarheid, maar er zitten een paar addertjes onder het gras…

5 stevia plantje sugar free mooi

“Het gezonde alternatief”

Frisdrank zonder suiker én zonder aspertaam. Chocolade met 30% minder kcal. Suikerloze tafelsuiker om de heerlijkste taarten mee te bakken. Producenten doen hun best Stevia als hét gezonde alternatief voor suiker te vermarkten. Een calorieloze zoetstof die niet uit een chemische fabriek komt rollen, maar puur natuur is – dat spreekt ons als kritische consumenten aan! Reclamefilmpjes en zelfs hele websites over honingkruid, zoals reclamemakers stevia noemen, (http://www.honingkruid.nl) moeten ons overtuigen dat dit de zoetstof van de 21e eeuw is.
Maar kloppen al die claims wel? En is Stevia inderdaad het gezonde alternatief voor de toekomst?

Indianenmedicijn

Het Stevia-plantje wordt al eeuwen door de Guarani-indianen, een Zuid-Amerikaanse indianenstam, gebruikt als medicijn. In de jaren ’50 van de vorige eeuw werd het plantje in Japan als zoetstof ontdekt. De Japanners ontwikkelden een procédé om uit het plantje een extreem zoete stof te onttrekken, die wel 300x zoeter is dan gewone tafelsuiker. Die stof was tot voor kort in de EU als zoetstof verboden, maar is al jaren in de biologische/natuurwinkelhoek populair als natuurlijke zoetstof en calorieloos alternatief voor suiker. Sinds 1 januari 2011 is stevia in Nederland als zoetstof toegestaan.

5 stevia zin

Frisdrank, zuivel en chocolade

Sindsdien heeft het gebruik van stevia in Nederland een vlucht genomen. Bijvoorbeeld in Zin! van Arla wordt stevia (‘honingkruid’) gebruikt, in plaats van de kunstmatige zoetstof aspertaam, zoals bij Optimel het geval is. Ook Coca Cola heeft de receptuur van bepaalde frisdranken, bijvoorbeeld Sprite, aangepast, waardoor 30% van de suiker door stevia vervangen is. Zelfs in chocolade, bijvoorbeeld van het chique Belgische chocolademerk Cavalier, wordt stevia gebruikt.
Daarnaast zijn er stevia-gezoete zoetjes te koop, net als een alternatieve tafelsuiker voor koken en bakken.

5 stevia coca cola minder suiker sinas

Stevia & suiker

Hoewel stevia gepromoot wordt als suikervervanger, bevat ruim zestig procent van de stevia-gezoete producten nog steeds suiker (bron: onderzoek Tereos PureCircle).
Waarom die suiker niet achterwege gelaten wordt? Dat heeft te maken met de sterke dropachtige nasmaak van de zoetstof. Op een dropsmaak zitten consumenten over het algemeen niet echt te wachten, behalve bij een zakje drop natuurlijk. Om die nasmaak te verhullen kiezen producenten ervoor ook gewone suiker toe te voegen, of kunstmatige zoetstoffen zoals aspertaam of sacherose.

5 stevia

Extreem zoet

Een tweede probleem bij het gebruik van stevia is, gek genoeg, dat het zo extreem zoet is. Dat betekent dat je om een suikerklontje in je koffie te vervangen, je een miniscuul kruimeltje stevia nodig hebt. Omdat miniscule kruimeltjes nogal lastig doceerbaar zijn, gebruiken producenten vulstoffen. Dat zijn kunstmatige, (vrijwel) calorieloze stoffen waarin een klein beetje stevia gemengd wordt. Die vulstoffen zijn zo caloriearm omdat je darmen niet in staat zijn ze af te breken. Dat vinden ze niet zo leuk, waardoor je last kunt krijgen van buikpijn en winderigheid. Daarbij zijn zulke kunstmatige vulstoffen een bekende trigger voor het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS).
Niet alleen in zoetjes en tafelsuiker worden vulstoffen gebruikt om de stevia ‘aan te lengen’. Ook bijvoorbeeld bij chocolade zijn vulstoffen nodig, omdat chocola met 99,999 procent cacao en een miniscuul beetje stevia (bij wijze van spreken) niet te eten is.

Sweet tooth

In mijn ogen heeft stevia, naast de toevoeging van suiker en zoetstoffen, nog een derde probleem: door producten met stevia te eten, raak je je zin in zoet niet kwijt. Niet alleen suiker is verslavend, zoet eten an sich ook! Door elke dag zoetigheid te blijven eten, houd je die verslaving in stand, waardoor je steeds meer zoetigheid nodig hebt voor dezelfde lekkere zoete smaak in je mond.

5 stevia chocolade lekker

De enige manier om daar vanaf te komen, is het (tijdelijk) schrappen van alle suiker en zoetigheid uit je dieet. Na één tot twee weken merk je dat je appeltje of mandarijntje weer zoeter beginnen te smaken en na ongeveer een maand zul je merken dat je snoep en frisdrank niet meer echt kan waarderen; het smaakt dan te zoet!

Klinkt dit je onwaarschijnlijk in de oren? Denk dan eens aan pittig eten. Als je elke dag sambal door je eten doet, heb je steeds meer sambal nodig voor dezelfde pittige smaakbeleving. Eet je nooit sambal, dan smaakt een klein beetje al heel erg pittig. Zo werkt smaak nu eenmaal. Niet alleen voor heet eten, maar ook voor zoet!

Alternatieven

Ben je afgekickt van suiker en kunstmatig zoet, maar wil je af en toe een keer iets zoets bakken, dan zijn agavesiroop of biologische honing (bijvoorbeeld van Miel de Salice`0 goede alternatieven.

Meer weten?

Toevallig heb ik anderhalf jaar geleden voor het vak Onderzoeksjournalistiek, een onderdeel van mijn studie journalistiek, een onderzoek gedaan naar voorlichting over zoetstoffen, zowel aan professionals (dietisten, medici) als aan consumenten. Mocht je hier graag meer over weten (of toevallig werken bij een tijdschrift dat graag een uitgebreider artikel over Stevia wil publiceren), neem dan vooral even contact op!

Klik hier om mijn blog via Bloglovin’ te volgen!

4 Reacties to “Stevia”

  1. steviagids.be 21 juni 2013 bij 13:30 #

    Mooi overzicht!

    • Willemijn 21 juni 2013 bij 18:14 #

      Thanks! ’t uitzoeken en beknopt maar correct opschrijven is iets waar ik veel tijd insteek. Aanvullingen zijn altijd welkom trouwens!

  2. Margot bloem 7 april 2015 bij 08:58 #

    Helder! Daar komt dus mijn buikpijn steeds vandaan. Stoppen maar weer.
    Goed stuk. Echt. Dank je wel.

Laat je even een berichtje achter?

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s